{"id":996,"date":"2022-05-05T13:21:06","date_gmt":"2022-05-05T11:21:06","guid":{"rendered":"https:\/\/przedszkole77.edu.wroclaw.pl\/?p=996"},"modified":"2022-05-05T13:30:44","modified_gmt":"2022-05-05T11:30:44","slug":"996","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/przedszkole77.edu.wroclaw.pl\/index.php\/2022\/05\/05\/996\/","title":{"rendered":"Dieta ma\u0142ego dziecka"},"content":{"rendered":"

Piramida \u017cywienia dzieci<\/strong><\/h3>\n

Piramida \u017cywienia jest doskona\u0142ym wyznacznikiem priorytet\u00f3w diety dziecka, ale te\u017c naszego. Najwa\u017cniejszym celem zdrowego \u017cywienia jest dostarczanie organizmowi wszystkich sk\u0142adnik\u00f3w od\u017cywczych w odpowiednich ilo\u015bciach i proporcjach. Ilo\u015b\u0107 energii powinna by\u0107 dostosowana do potrzeb organizmu. W\u0142a\u015bciwe od\u017cywianie ma ogromny wp\u0142yw na rozw\u00f3j fizyczny i umys\u0142owy dziecka, dlatego rola rodzic\u00f3w powinna sprowadza\u0107 si\u0119 do kontrolowania sposobu \u017cywienia swoich pociech.<\/p>\n

Piramida, Flickr, teacher_caroline_acsp, licencja CC BY 2.0<\/p>\n

Jak przygotowa\u0107 posi\u0142ki, by zapewni\u0107 dziecku zdrowy i dobry rozw\u00f3j? Co powinna zawiera\u0107 dieta dziecka i jak wygl\u0105da piramida \u017cywieniowa dla dzieci?<\/p>\n

Produkty zbo\u017cowe<\/strong><\/h3>\n

Produkty zbo\u017cowe dziecko powinno spo\u017cywa\u0107 4-5 razy dziennie.\u00a0Dzienna racja pokarmowa dla dzieci<\/strong>\u00a0w wieku 3-6 lat wynosi:<\/p>\n

    \n
  • pieczywo mieszane \u2013 \u00a0180 g,<\/li>\n
  • m\u0105ka, makarony \u2013 \u00a040 g,<\/li>\n
  • r\u00f3\u017cne rodzaje kasz \u2013 35 g.<\/li>\n<\/ul>\n

    S\u0105 \u017ar\u00f3d\u0142em w\u0119glowodan\u00f3w z\u0142o\u017conych, kt\u00f3re dostarczaj\u0105 organizmowi energi\u0119, witaminy z grupy B (kwas pantotenowy,\u00a0kwas foliowy<\/strong>, niacyna, tiamina i ryboflawina), b\u0142onnik pokarmowy, kt\u00f3ry\u00a0wspomaga trawienie<\/strong>\u00a0i korzystnie wp\u0142ywa na rozw\u00f3j fizjologicznej flory jelit oraz sk\u0142adniki mineralne, np. \u017celazo, mied\u017a, magnez, cynk oraz potas i fosfor.<\/p>\n

    Produkty zbo\u017cowe stanowi\u0105 podstaw\u0119 piramidy \u017cywienia, co oznacza, \u017ce wi\u0119kszo\u015b\u0107 dostarczanych dzieciom kalorii powinna pochodzi\u0107 w\u0142a\u015bnie z tych produkt\u00f3w.<\/p>\n

    Do grupy przetwor\u00f3w zbo\u017cowych zaliczamy:<\/p>\n

      \n
    • m\u0105ki razowe (np. orkiszowa, pszenna, \u017cytnia, owsiana, gryczana) oraz produkty z nich przygotowane: pieczywo, makarony, nale\u015bniki, ciasta, pierogi, kluski,<\/li>\n
    • p\u0142atki naturalne czyste: owsiane, pszenne, j\u0119czmienne, orkiszowe, gryczane,<\/li>\n
    • kasze i ry\u017ce pe\u0142ne: kasza jaglana, kasza gryczana, kasza j\u0119czmienna, kasza orkiszowa, ry\u017c br\u0105zowy, ry\u017c dziki, amarantus, quinoa.<\/li>\n<\/ul>\n

      Mleko i jego przetwory<\/strong><\/h3>\n

      Aby dziecko ros\u0142o zdrowo i dobrze si\u0119 rozwija\u0142o, bardzo wa\u017cna jest\u00a0dobrze zbilansowana dieta<\/strong>.<\/p>\n

      Produkty mleczne<\/strong>\u00a0zawieraj\u0105 tak\u017ce du\u017co bia\u0142ka, co warto wykorzysta\u0107 w przypadku, gdy dziecko odmawia spo\u017cywania mi\u0119sa. Mleko wraz z przetworami to produkty o du\u017cej zawarto\u015bci wapnia, kt\u00f3ry jest niezb\u0119dny do prawid\u0142owej budowy z\u0119b\u00f3w i ko\u015bci w okresie wzrostu, ale i przez ca\u0142e \u017cycie.<\/p>\n

        \n
      • Dieta dziecka w wieku 1-3 lat powinna dostarcza\u0107 oko\u0142o 500 mg wapnia\/dob\u0119.<\/li>\n
      • Dla dzieci w wieku 4-6 lat odpowiedni\u0105 ilo\u015bci\u0105 jest 700 mg\/dob\u0119.<\/li>\n
      • Dzieci w wieku 7-9 lat potrzebuj\u0105 800 mg wapnia\/dob\u0119.<\/li>\n
      • Zapotrzebowanie starszych dzieci wynosi 1300 mg wapnia\/dob\u0119.<\/li>\n<\/ul>\n

        Dzienne zapotrzebowanie dziecka trzyletniego na produkty mleczne spe\u0142ni\u0105 2 fili\u017canki mleka, 2 fili\u017canki jogurtu lub 4 plasterki sera \u017c\u00f3\u0142tego.<\/p>\n

        Warzywa i owoce w diecie<\/strong><\/h3>\n

        Owoce i warzywa<\/strong>\u00a0stanowi\u0105 kolejny poziom, tu\u017c po przetworach, w piramidzie \u017cywienia. S\u0105\u00a0 bogatym \u017ar\u00f3d\u0142em witamin i soli mineralnych, a tak\u017ce w\u0142\u00f3kien ro\u015blinnych i w\u0119glowodan\u00f3w.<\/p>\n

        Mieszane owoce i warzywa zapewniaj\u0105 w\u0142a\u015bciw\u0105 proporcj\u0119 sk\u0142adnik\u00f3w od\u017cywczych.<\/p>\n

        Warzywa i owoce<\/strong>\u00a0s\u0105 bogate w b\u0142onnik, karoten,\u00a0kwas foliowy<\/strong>, witamin\u0119 C i A oraz potas. Wi\u0119kszo\u015b\u0107 z nich zawiera antyoksydanty, kt\u00f3re zmniejszaj\u0105 ryzyko raka i chor\u00f3b serca w doros\u0142ym \u017cyciu.<\/p>\n

        Organizm nie potrafi magazynowa\u0107 witamin ani minera\u0142\u00f3w. Maluch powinien je zatem dostawa\u0107 codziennie, poniewa\u017c wspomagaj\u0105 prac\u0119 niedojrza\u0142ego jeszcze uk\u0142adu odporno\u015bciowego dziecka oraz pomagaj\u0105 utrzyma\u0107 prawid\u0142ow\u0105 wag\u0119.
        \nZaleca si\u0119, aby dziecko zjada\u0142o raczej surowe produkty w ca\u0142o\u015bci ni\u017c w formie sok\u00f3w.<\/p>\n

        Dzienna racja pokarmowa<\/strong>\u00a0dla dzieci w wieku 3-6 lat wynosi:<\/p>\n

          \n
        • warzywa \u2013 450 g,<\/li>\n
        • owoce \u2013 180 g.<\/li>\n<\/ul>\n

          Mi\u0119so i w\u0119dliny<\/strong><\/h3>\n

          W\u0119dliny i\u00a0produkty mi\u0119sne<\/strong>\u00a0dostarczaj\u0105 dzieciom pe\u0142nowarto\u015bciowego bia\u0142ka, b\u0119d\u0105cego najwa\u017cniejszym budulcem organizmu, oraz witamin z grupy B1, B12, dobrze przyswajalnego \u017celaza hemowego, cynku i wielu innych pierwiastk\u00f3w \u015bladowych.\u00a0Wch\u0142anianie \u017celaza z przewodu pokarmowego<\/strong>\u00a0u\u0142atwia witamina C, dlatego po posi\u0142ku mi\u0119snym warto poda\u0107 dziecku np. sok pomara\u0144czowy.<\/p>\n

          Dzieciom powinno si\u0119 dawa\u0107 chude mi\u0119so wysokiej jako\u015bci ? indyk, kurczak, ciel\u0119cina, wo\u0142owina, wieprzowina czy mi\u0119so kr\u00f3lika.<\/p>\n

          Na kanapki warto k\u0142a\u015b\u0107 wysokowarto\u015bciowe w\u0119dliny, takie jak szynka, pol\u0119dwica i najlepsze, najbardziej bezpieczne mi\u0119sa pieczone w domu.<\/p>\n

          Mi\u0119so i w\u0119dliny powinno podawa\u0107 si\u0119 dzieciom raz lub dwa razy dziennie.<\/p>\n

          Wed\u0142ug najnowszych zalece\u0144 \u017cywieniowych pierwsze mi\u0119so powinno znale\u017a\u0107 si\u0119 w\u00a0diecie dziecka ju\u017c w 6.-7. miesi\u0105cu \u017cycia. Niemowl\u0119tom karmionym wy\u0142\u0105cznie piersi\u0105 mi\u0119so w zupce jarzynowej podajemy w 7. miesi\u0105cu, a karmionym sztucznym pokarmem wcze\u015bniej \u2013 od 6. miesi\u0105ca.<\/p>\n

          T\u0142uszcze<\/strong><\/h3>\n

          T\u0142uszcze s\u0105 bogatym \u017ar\u00f3d\u0142em energii. Zawieraj\u0105\u00a0witaminy rozpuszczalne w t\u0142uszczach<\/strong>\u00a0(A, D, E) i niezb\u0119dne\u00a0nienasycone kwasy t\u0142uszczowe<\/strong>. Nale\u017cy jednak podawa\u0107 je dzieciom w rozs\u0105dnych ilo\u015bciach. Na pewno nie mo\u017cna ogranicza\u0107 t\u0142uszcz\u00f3w do czasu, a\u017c dziecko sko\u0144czy dwa lata, natomiast p\u00f3\u017aniej mo\u017cna stopniowo przechodzi\u0107 na produkty o ich mniejszej zawarto\u015bci \u2013 zbli\u017caj\u0105c si\u0119 do pi\u0105tych urodzin, dzieci powinny czerpa\u0107 z t\u0142uszcz\u00f3w nie wi\u0119cej ni\u017c 30% dziennej dawki kalorii.<\/p>\n

          Nale\u017cy u\u017cywa\u0107 olej\u00f3w: rzepakowego, sojowego, s\u0142onecznikowego, lnianego, oliwy z oliwek i niewielkich ilo\u015bci mas\u0142a. Trzeba pami\u0119ta\u0107, \u017ce margaryna nie jest odpowiednia dla dzieci poni\u017cej 4. roku \u017cycia.<\/p>\n

          Ryby i jajka<\/strong><\/h3>\n

          Ryby zawieraj\u0105 wiele cennych sk\u0142adnik\u00f3w od\u017cywczych. Dziecko powinno zjada\u0107 porcj\u0119 ryby raz lub dwa razy w tygodniu. Ryba zawiera niemal\u017ce tyle samo bia\u0142ka, co mi\u0119so. Dostarcza witamin A i D oraz jod, potas i wap\u0144, kt\u00f3re s\u0105 przydatne do budowy tkanek.<\/p>\n

          Szczeg\u00f3lnie cenne s\u0105 nienasycone kwasy t\u0142uszczowe, w zw\u0142aszcza te z rodziny\u00a0omega- 3<\/strong>.<\/p>\n

          Dla dzieci wskazane s\u0105 zar\u00f3wno ryby morskie, jak i s\u0142odkowodne. Mo\u017cemy wi\u0119c ze spokojem poda\u0107 dziecku mi\u0119so \u0142ososia, halibuta, soli, makreli, dorsza, morszczuka, ale te\u017c sandacza, szczupaka czy pstr\u0105ga. Rybami, kt\u00f3rych nale\u017cy unika\u0107 w diecie dziecka s\u0105 tilapia i panga, ze wzgl\u0119du na spos\u00f3b hodowli i jako\u015b\u0107 pokarmu, kt\u00f3rym s\u0105 karmione (w czasie hodowli rybom podaje si\u0119 antybiotyki, \u015brodki bakteriob\u00f3jcze i hormony).<\/p>\n

          Jajka dziecko mo\u017ce konsumowa\u0107 dwa, trzy razy w tygodniu. Zawieraj\u0105 \u0142atwo przyswajalne bia\u0142ka, \u017celazo, witaminy A i D, lecytyn\u0119 i wiele innych sk\u0142adnik\u00f3w mineralnych.<\/p>\n

          Jedno jajko mo\u017ce zast\u0105pi\u0107 a\u017c 50 g mi\u0119sa.<\/p>\n

          Zalecenia \u017cywieniowe<\/strong>\u00a0m\u00f3wi\u0105, \u017ce ryby mog\u0105 pojawi\u0107 si\u0119 w diecie dziecka ju\u017c w 6. miesi\u0105cu \u017cycia u dzieci karmionych mlekiem modyfikowanym i w 7. miesi\u0105cu \u017cycia u dzieci karmionych piersi\u0105.<\/p>\n

          Ju\u017c dziecko, kt\u00f3re sko\u0144czy\u0142o rok powinno je\u015b\u0107 zgodnie z zasadami piramidy \u017cywienia. Aby zapewni\u0107 odpowiednie ilo\u015bci produkt\u00f3w spo\u017cywczych, nale\u017cy uwzgl\u0119dni\u0107 w dziennej racji pokarmowej produkty z ka\u017cdej z grup, kt\u00f3re s\u0105 podstawowym \u017ar\u00f3d\u0142em energii naszego dziecka i jego prawid\u0142owego rozwoju.<\/p>\n

          <\/h2>\n

          Co dzieci powinny je\u015b\u0107 w przedszkolu?<\/strong><\/h2>\n

          Autor: Emilia Lorenc \u2013 Doradca \u017cywieniowy, diagnosta laboratoryjny, biolog molekularny.<\/p>\n

          Wiek przedszkolny to czas intensywnego rozwoju umys\u0142owo-fizycznego, gdy dzieciom potrzebne jest odpowiednio zbilansowane, urozmaicone po\u017cywienie. Posi\u0142ki powinny by\u0107 zaplanowane na podstawie produkt\u00f3w naturalnych. R\u00f3\u017cne produkty zawieraj\u0105 sk\u0142adniki od\u017cywcze w r\u00f3\u017cnych ilo\u015bciach i proporcjach.\u00a0Najwi\u0119ksz\u0105 warto\u015b\u0107 od\u017cywcz\u0105 maj\u0105 produkty wysokiej jako\u015bci oraz jak najmniej przetworzone.<\/strong><\/p>\n

          W diecie dziecka nie powinno si\u0119 stosowa\u0107\u00a0produkt\u00f3w wysoko przetworzonych, np. wysokooczyszczonych, rafinowanych, z dodatkiem substancji chemicznych<\/strong>\u00a0jak barwniki, wzmacniacze smaku, konserwanty.<\/p>\n

          Co powinny je\u015b\u0107 dzieci w przedszkolu<\/strong><\/h3>\n
            \n
          • jad\u0142ospisy dla dzieci powinny uwzgl\u0119dnia\u0107 zasady zdrowego od\u017cywiania<\/li>\n
          • wszystkie substancje od\u017cywcze, w tym mikroelementy i witaminy, s\u0105 najlepiej przyswajalne, je\u015bli ich \u017ar\u00f3d\u0142o jest naturalne \u2013 unikajmy sztucznie syntetyzowanych dodatk\u00f3w<\/li>\n
          • nie ma produktu \u017cywno\u015bciowego, kt\u00f3ry dostarcza\u0142by wszystkich sk\u0142adnik\u00f3w pokarmowych w odpowiednich ilo\u015bciach jednocze\u015bnie<\/li>\n
          • zgodnie z piramid\u0105 \u017cywienia\u00a0posi\u0142ki powinny zawiera\u0107 produkty ze wszystkich grup: zbo\u017cowe, warzywa i owoce, produkty bia\u0142kowe, cukry i t\u0142uszcze<\/strong><\/li>\n
          • w celu zapobiegania niedoborom wszystkie posi\u0142ki powinny by\u0107 urozmaicone<\/li>\n<\/ul>\n

            Produkty zbo\u017cowe<\/strong><\/h3>\n

            Produkty zbo\u017cowe stanowi\u0105 g\u0142\u00f3wne \u017ar\u00f3d\u0142o z\u0142o\u017conych w\u0119glowodan\u00f3w, kt\u00f3re dostarczaj\u0105 organizmowi energii.\u00a0Zbo\u017ca to bogactwo sk\u0142adnik\u00f3w mineralnych, s\u0105 w nich: \u017celazo, mied\u017a, magnez, cynk oraz potas i fosfor<\/strong>. Witaminy zawarte w zbo\u017cach to g\u0142\u00f3wnie: witamina E oraz witaminy z grupy B (kwas pantotenowy, kwas foliowy, niacyna, tiamina i ryboflawina). Nieoczyszczone zbo\u017ca dostarczaj\u0105 r\u00f3wnie\u017c b\u0142onnika, kt\u00f3ry wspomaga trawienie i korzystnie wp\u0142ywa na rozw\u00f3j fizjologicznej flory jelit.<\/p>\n

            Warto\u015b\u0107 od\u017cywcza zb\u00f3\u017c zale\u017cy od stopnia przemia\u0142u ziarna<\/strong>. W procesie tym usuwana jest zewn\u0119trzna cz\u0119\u015b\u0107 ziarna, pozbawiaj\u0105c je substancji od\u017cywczych. Produkty o wysokim przemiale, jak bia\u0142a m\u0105ka i produkty z niej pochodne, drobne kasze, zawieraj\u0105 znacznie mniej witamin, sk\u0142adnik\u00f3w mineralnych czy substancji czynnych jak enzymy ni\u017c produkty z pe\u0142nego przemia\u0142u.<\/p>\n

            W diecie dzieci powinny si\u0119 znale\u017a\u0107\u00a0produkty zbo\u017cowe o niewielkim stopniu przemia\u0142u odznaczaj\u0105ce si\u0119 wysok\u0105 zawarto\u015bci\u0105 witamin i sk\u0142adnik\u00f3w mineralnych<\/strong>\u00a0oraz b\u0142onnika pokarmowego.<\/p>\n

            Produkty te w wi\u0119kszo\u015bci maj\u0105 \u015bredni indeks glikemiczny, co oznacza, \u017ce cukier z nich uwalnia si\u0119 do krwi stopniowo i utrzymuje si\u0119 na sta\u0142ym poziomie, dostarczaj\u0105c energi\u0119 na sta\u0142ym poziomie.\u00a0Do produkt\u00f3w tych zaliczamy:<\/strong><\/p>\n

              \n
            • m\u0105ki razowe<\/strong>\u00a0(np. orkiszowa, pszenna, \u017cytnia, owsiana, gryczana,) oraz produkty z nich przygotowane: pieczywo, makarony, nale\u015bniki, ciasta, pierogi, kluski<\/li>\n
            • p\u0142atki naturalne czyste<\/strong>: owsiane, pszenne, j\u0119czmienne, orkiszowe, gryczane<\/li>\n
            • kasze i ry\u017ce pe\u0142ne<\/strong>: kasza jaglana, kasza gryczana, kasza j\u0119czmienna, kasza orkiszowa, ry\u017c br\u0105zowy, ry\u017c dziki, amarantus, quinoa<\/li>\n<\/ul>\n

              Owoce i warzywa<\/strong><\/h3>\n

              Warzywa i owoce powinny pojawi\u0107 si\u0119 na talerzu pi\u0119\u0107 razy dziennie.\u00a0To cenne \u017ar\u00f3d\u0142a witamin oraz substancji takich jak kwas foliowy czy beta-karoteny<\/strong>. Zawieraj\u0105 tak\u017ce sk\u0142adniki mineralne, np. wap\u0144, potas, magnez, s\u00f3d. Owoce i warzywa zawieraj\u0105 b\u0142onnik pokarmowy, kt\u00f3ry posiada m.in. zdolno\u015b\u0107 regulowania pracy przewodu pokarmowego, st\u0119\u017cenia cholesterolu i glukozy we krwi. Wi\u0119kszo\u015b\u0107 warzyw i owoc\u00f3w zawiera wiele niezb\u0119dnej dla naszego organizmu wody, dzi\u0119ki czemu s\u0105 ma\u0142o kaloryczne, co dzia\u0142a na korzy\u015b\u0107 profilaktyki oty\u0142o\u015bci.<\/p>\n

              Powy\u017csze zalety maj\u0105 te owoce i warzywa\u00a0pochodz\u0105ce z rodzimych upraw, sezonowe, czyli kt\u00f3re uros\u0142y i dojrza\u0142y w czasie okre\u015blonym prawami natury<\/strong>.<\/p>\n

              Najbardziej warto\u015bciowe owoce i warzywa pochodz\u0105 z upraw ekologicznych, dzi\u0119ki czemu dzieci nie s\u0105 nara\u017cone na niebezpieczne substancje chemiczne (pestycydy, sztuczne nawozy, \u015brodki przeciwgrzybicze\u2026). Produkty naturalne odznaczaj\u0105 si\u0119 lepszymi walorami smakowymi, wi\u0119c dzieci ch\u0119tniej po nie si\u0119gaj\u0105, odkrywaj\u0105c ich naturaln\u0105 s\u0142odycz.<\/p>\n

              W okresie jesienno-zimowym jest ograniczona r\u00f3\u017cnorodno\u015b\u0107 owoc\u00f3w i warzyw, mo\u017cemy\u00a0wykorzystywa\u0107 je ususzone czy te\u017c w formie przetwor\u00f3w, np. kompoty owocowe, kiszone produkty<\/strong>.<\/p>\n

              Bardzo warto\u015bciowe s\u0105 produkty str\u0105czkowe: fasole, groch, soczewica, ciecierzyca, soja, kt\u00f3re zaliczane s\u0105 do bia\u0142kowych produkt\u00f3w ro\u015blinnych. Bia\u0142ko to jest \u0142atwo przyswajalne przez organizm.<\/p>\n

              Produkty bia\u0142kowe<\/strong><\/h3>\n

              Bia\u0142ko pe\u0142ni w organizmie rol\u0119 przede wszystkim budulcow\u0105 oraz informacyjn\u0105.\u00a0\u0179r\u00f3d\u0142o bia\u0142ka w diecie dziecka to nie tylko mi\u0119so, mleko i przetwory mleczne, ale r\u00f3wnie\u017c ryby, jajka i warzywa str\u0105czkowe<\/strong>.<\/p>\n

              Mleko i przetwory mleczne to powszechnie znane \u017ar\u00f3d\u0142o wapnia, kt\u00f3ry jest budulcem ko\u015bci i z\u0119b\u00f3w. Bior\u0105c pod uwag\u0119 coraz cz\u0119stszealergie na mleko i produkty mleczne, warto je urozmaica\u0107 o doskona\u0142e \u017ar\u00f3d\u0142o wapnia w postaci: migda\u0142\u00f3w, sezamu, suszonych owoc\u00f3w, np. moreli, czy orzech\u00f3w.<\/p>\n

              Mi\u0119so jest dobrym \u017ar\u00f3d\u0142em pe\u0142nowarto\u015bciowego bia\u0142ka, a tak\u017ce witamin z grupy B i \u017celaza. Posi\u0142ki mi\u0119sne nale\u017cy opiera\u0107 na chudszych mi\u0119sach, unikaj\u0105c chowu masowego.\u00a0Warto je zast\u0105pi\u0107 ro\u015blinami str\u0105czkowymi, jajami oraz rybami<\/strong>. Zaleca si\u0119 spo\u017cycie 2-3 porcji ryby tygodniowo, kt\u00f3ra w por\u00f3wnaniu z mi\u0119sem ma wi\u0119cej sk\u0142adnik\u00f3w mineralnych. Ryby morskie maj\u0105 wysok\u0105 zawarto\u015b\u0107 wielonienasyconych kwas\u00f3w t\u0142uszczowych omega-3, potrzebnych m.in. do prawid\u0142owego rozwoju uk\u0142adu nerwowego, wzmacniania uk\u0142adu odporno\u015bciowego.<\/p>\n

              Ro\u015bliny str\u0105czkowe s\u0105 bogate w bia\u0142ko oraz w\u0119glowodany z\u0142o\u017cone<\/strong>, a tak\u017ce witaminy z grupy B i sk\u0142adniki mineralne: \u017celazo, fosfor i wap\u0144.<\/p>\n

              Cukry i t\u0142uszcze<\/strong><\/h3>\n

              Cukry i t\u0142uszcze nale\u017c\u0105 do grupy produkt\u00f3w wysokokalorycznych, dlatego nale\u017cy ich u\u017cywa\u0107 w umiarkowanej ilo\u015bci, stosuj\u0105c jako dodatek \u017cywno\u015bciowy.\u00a0T\u0142uszcze stanowi\u0105 \u017ar\u00f3d\u0142o energii, sk\u0142adnik budulcowy b\u0142on kom\u00f3rkowych, no\u015bnik witamin A, D, E, K.<\/strong><\/p>\n

              T\u0142uszcze nasycone zwierz\u0119ce warto zamieni\u0107 na t\u0142uszcze ro\u015blinne wysokiej jako\u015bci w postaci olej\u00f3w.\u00a0T\u0142uszcze ro\u015blinne (oliwa z oliwek, oleje lniany i rzepakowy) to \u017ar\u00f3d\u0142o nienasyconych kwas\u00f3w t\u0142uszczowych<\/strong>\u00a0(NNKT).<\/p>\n

              Doskona\u0142ymi \u017ar\u00f3d\u0142ami NNKT s\u0105 r\u00f3wnie\u017c nasiona i orzechy.\u00a0W diecie dziecka powinny by\u0107 powszechnie stosowane nasiona sezamu, s\u0142onecznika, siemienia lnianego, pestki dyni oraz r\u00f3\u017cne orzechy<\/strong>. Charakteryzuj\u0105 si\u0119 wysok\u0105 warto\u015bci\u0105 od\u017cywcz\u0105, m.in. s\u0105 bogate w sk\u0142adniki mineralne.<\/p>\n

              Cukier jako produkt wysoko przetworzony\u00a0nie dostarcza \u017cadnych niezb\u0119dnych sk\u0142adnik\u00f3w od\u017cywczych<\/strong>, wy\u0142\u0105cznie kalorie. Nadmierne spo\u017cycie cukr\u00f3w prostych mo\u017ce prowadzi\u0107 do oty\u0142o\u015bci.<\/p>\n

              Bia\u0142y cukier stosowany do przygotowania deser\u00f3w mo\u017cemy zamieni\u0107 na cukier trzcinowy, melas\u0119 lub syrop klonowy.<\/p>\n

              Zdrowe przek\u0105ski<\/strong><\/h3>\n

              Dieta dzieci powinna zawiera\u0107 zdrowe przek\u0105ski: owoce \u015bwie\u017ce oraz suszone na s\u0142o\u0144cu.\u00a0Bakalie (daktyle, rodzynki, morele, figi) to doskona\u0142e \u017ar\u00f3d\u0142o energii oraz sk\u0142adnik\u00f3w mineralnych jak \u017celazo, wap\u0144, magnez, fosfor<\/strong>.<\/p>\n

              Dodatki do \u017cywno\u015bci<\/strong><\/h3>\n

              Przygotowuj\u0105c posi\u0142ki dla dzieci, nale\u017cy zwr\u00f3ci\u0107 uwag\u0119 na dodatki, kt\u00f3re maj\u0105 polepsza\u0107 walory smakowe.\u00a0Dzienna dawka soli nie powinna przekracza\u0107 6 gram\u00f3w<\/strong>, czyli jednej p\u0142askiej \u0142y\u017ceczki od herbaty. Nale\u017cy ogranicza\u0107 nadmierne stosowanie soli.<\/p>\n

              Walory smakowe potrawy mo\u017cemy wzmocni\u0107,\u00a0u\u017cywaj\u0105c naturalnych zi\u00f3\u0142, przypraw, kt\u00f3re maj\u0105 dodatkowe w\u0142a\u015bciwo\u015bci<\/strong>, m.in. u\u0142atwiaj\u0105ce trawienie, rozgrzewaj\u0105ce i lecznicze.<\/p>\n

              Kostki roso\u0142owe, wegety, produkty zawieraj\u0105ce s\u00f3l i wzmacniacze smaku, np. glutaminian sodu, nale\u017cy zamieni\u0107 na zio\u0142a<\/strong>: tymianek, bazyli\u0119, oregano, kminek, majeranek, pieprz, czosnek, estragon.<\/p>\n

              Napoje<\/strong><\/h3>\n

              Niezb\u0119dna do funkcjonowania organizmu jest woda.\u00a0W jad\u0142ospisach dzieci powinna by\u0107 uwzgl\u0119dniona odpowiednia ilo\u015b\u0107 napoj\u00f3w w postaci czystej wody, herbat zio\u0142owych, owocowych, naturalnych kompot\u00f3w<\/strong>.<\/p>\n

               <\/p>\n

              \u017bywienie dziecka: kasza w diecie dziecka<\/strong><\/h2>\n

              fot.: photos.com<\/p>\n

              Pod wzgl\u0119dem warto\u015bci od\u017cywczej kasze przewy\u017cszaj\u0105 ry\u017c, makaron i ziemniaki. Postaraj si\u0119 wi\u0119c, by na rodzinnym stole pojawia\u0142y si\u0119 jak najcz\u0119\u015bciej. Kasze s\u0105 znakomitym \u017ar\u00f3d\u0142em w\u0119glowodan\u00f3w z\u0142o\u017conych, kt\u00f3re powoli rozk\u0142adaj\u0105 si\u0119 na glukoz\u0119 potrzebn\u0105 do pracy wszystkich kom\u00f3rek, nie powoduj\u0105c gwa\u0142townych skok\u00f3w insuliny (du\u017ce skoki insuliny uruchamiaj\u0105 proces przetwarzania w\u0119glowodan\u00f3w na t\u0142uszcze, kt\u00f3re s\u0105 odk\u0142adane w tkance t\u0142uszczowej jako zapasowe \u017ar\u00f3d\u0142o energii oraz sprzyjaj\u0105 deponowaniu t\u0142uszcz\u00f3w kr\u0105\u017c\u0105cych w krwiobiegu, a wszystko to prowadzi do oty\u0142o\u015bci, cukrzycy typu 2 i chor\u00f3b uk\u0142adu kr\u0105\u017cenia).<\/p>\n

              Kasza<\/strong>, teraz nieco zapomniana, kiedy\u015b kr\u00f3lowa\u0142a na polskich sto\u0142ach i warto, by\u00a0\u017cywienie dziecka<\/strong>\u00a0i codzienna\u00a0dieta dziecka<\/strong>\u00a0w ni\u0105 obfitowa\u0142y. W\u0119glowodany z\u0142o\u017cone powinny stanowi\u0107 g\u0142\u00f3wne \u017ar\u00f3d\u0142o energii nie tylko os\u00f3b z cukrzyc\u0105. Najwi\u0119cej ich znajdziesz w kaszy mannie (77 g w 100 g ugotowanej kaszy, a to pokrywa dzienne zapotrzebowanie na w\u0119glowodany), per\u0142owej (76 g) i p\u0119czaku (74 g).<\/p>\n

              Kasza: mimo kalorii pomaga zachowa\u0107 wag\u0119<\/strong><\/h3>\n

              Ze wzgl\u0119du na du\u017c\u0105 zawarto\u015b\u0107 skrobi kasze s\u0105 do\u015b\u0107 kaloryczne (100 g kaszy to 320\u2013370 kcal), ale wbrew pozorom nie tucz\u0105, je\u015bli jada si\u0119 je bez tucz\u0105cych dodatk\u00f3w, np. sos\u00f3w ze \u015bmietan\u0105, t\u0142ustego mi\u0119sa czy w zupie z wk\u0142adk\u0105. W kaszach prawie nie ma t\u0142uszczu, za to du\u017co w nich b\u0142onnika, kt\u00f3ry utrudnia przyswajanie t\u0142uszczu z innych pokarm\u00f3w. P\u0119czniej\u0105c w \u017co\u0142\u0105dku, syci na d\u0142u\u017cej (rozpuszczalne frakcje b\u0142onnika tworz\u0105 \u017cel, kt\u00f3ry wype\u0142nia \u017co\u0142\u0105dek i pokrywa \u015bciany g\u00f3rnego odcinka przewodu pokarmowego, spowalniaj\u0105c wch\u0142anianie w\u0119glowodan\u00f3w). Kasze u\u0142atwiaj\u0105 utrzymanie w\u0142a\u015bciwej wagi i s\u0105 niezast\u0105pione w dietach odchudzaj\u0105cych (pomagaj\u0105 zrzuci\u0107 zb\u0119dne kilogramy i zapobiegaj\u0105 efektowi jo-jo). Ponadto wspomagaj\u0105 obni\u017cenie tr\u00f3jgliceryd\u00f3w i z\u0142ego cholesterolu we krwi.<\/p>\n

              Kasza reguluje trawienie<\/strong><\/h3>\n

              Zawarte w kaszach nierozpuszczalne frakcje b\u0142onnika dzia\u0142aj\u0105 jak miot\u0142a. W\u0119druj\u0105c przez przew\u00f3d pokarmowy, oczyszczaj\u0105 go z resztek, dlatego s\u0105 niezawodne w zwalczaniu przewlek\u0142ych zapar\u0107. Przy\u015bpieszaj\u0105 prac\u0119 jelit, reguluj\u0105c trawienie. Porcja 100 g kaszy gryczanej pra\u017conej ca\u0142ej i kaszy per\u0142owej zawiera po 6 g b\u0142onnika, p\u0119czaku j\u0119czmiennego \u2013 5 g, a kaszy manny \u2013 2 g (dzienne zapotrzebowanie osoby doros\u0142ej na b\u0142onnik to ok. 30 g).<\/p>\n

              Kasza wzmacnia nerwy i serce<\/strong><\/h3>\n

              Kasze to doskona\u0142e \u017ar\u00f3d\u0142o witamin z grupy B, kt\u00f3re reguluj\u0105 metabolizm substancji wp\u0142ywaj\u0105cych na prac\u0119 m\u00f3zgu i uk\u0142adu nerwowego oraz na kondycj\u0119 uk\u0142adu kr\u0105\u017cenia. Poprawiaj\u0105 pami\u0119\u0107, zwi\u0119kszaj\u0105 koncentracj\u0119, s\u0105 niezawodne w walce ze stresem. Witamina B1 reguluje wzrost kom\u00f3rek nerwowych, zapobiega depresji, B2 dodaje energii, B3 pomaga zachowa\u0107 w\u0142a\u015bciwe st\u0119\u017cenie cholesterolu, witaminy B6 i B9 (kwas foliowy) s\u0105 niezb\u0119dne do produkcji zwi\u0105zk\u00f3w chemicznych poprawiaj\u0105cych nastr\u00f3j (np. serotoniny) oraz kontroluj\u0105cych apetyt i sen.
              \nKwas foliowy pomaga zachowa\u0107 dro\u017cno\u015b\u0107 t\u0119tnic, zmniejsza ryzyko wyst\u0105pienia zawa\u0142u serca lub udaru m\u00f3zgu. Zawarty w kaszach magnez reguluje dop\u0142yw energii do wra\u017cliwych na jej niedob\u00f3r kom\u00f3rek nerwowych m\u00f3zgu, dzia\u0142a uspo-kajaj\u0105co, usprawnia procesy my\u015blenia, a witamina E wraz z innymi antyoksydan-tami chroni przed szkodliwym dzia\u0142aniem wolnych rodnik\u00f3w, chorobami cywilizacyjnymi i przed\u0142u\u017ca m\u0142odo\u015b\u0107. Najwi\u0119cej witaminy B1 zawiera kasza gry-czana, jaglana i j\u0119czmienna, kwasu foliowego i magnezu \u2013 kasza gryczana, witaminy B3 \u2013 j\u0119czmienna per\u0142owa. Jedzmy je zw\u0142aszcza w okresie wyt\u0119\u017conej pracy umys\u0142owej i w sytuacjach nerwowych.<\/p>\n

              Kasza \u017ar\u00f3d\u0142em bia\u0142ka<\/strong><\/h3>\n

              Ze wzgl\u0119du na zawarto\u015b\u0107 bia\u0142ka po kasze powinny jak najcz\u0119\u015bciej si\u0119ga\u0107 osoby, kt\u00f3re nie jedz\u0105 mi\u0119sa. Trzeba jednak pami\u0119ta\u0107, \u017ce bia\u0142ko to ma w swym sk\u0142adzie niewiele lizyny (poprawia przyswajanie wapnia, \u0142agodzi objawy przezi\u0119bienia, grypy, uczestniczy w procesie odnowy tkanek) i tryptofanu (bierze udzia\u0142 w produkcji serotoniny, zwi\u0119ksza odporno\u015b\u0107, \u0142agodzi migren\u0119, kontroluje prac\u0119 serca) \u2013 aminokwas\u00f3w, kt\u00f3rych organizm nie potrafi sam wytworzy\u0107. Dlatego kasze powinno si\u0119 je\u015b\u0107 w towarzystwie produkt\u00f3w pochodzenia zwierz\u0119cego, np. z mlekiem, jogurtem, jajkiem, serem, chudym mi\u0119sem oraz z ro\u015blinami str\u0105czkowymi. Najwi\u0119cej lizyny i tryptofanu zawiera kasza gryczana.<\/p>\n

              Kasza urozmaica menu<\/strong><\/h3>\n

              Mo\u017cna je wykorzysta\u0107 na wiele sposob\u00f3w. S\u0105 znakomitym dodatkiem do zup i drugich da\u0144. Gryczana, p\u0119czak dobrze smakuj\u0105 z duszonymi mi\u0119sami, grzybami, nadaj\u0105 si\u0119 do go\u0142\u0105bk\u00f3w, farsz\u00f3w, na kotlety, do zapiekanek. Kasz\u0119 jaglan\u0105 mo\u017cna zapiec z owocami, twarogiem, przyrz\u0105dzi\u0107 budy\u0144, legumin\u0119, mann\u0119 poda\u0107 w zupie mlecznej, a ugotowan\u0105 na g\u0119sto\u00a0 \u2013 z konfiturami lub sokiem. Mo\u017cna j\u0105 pokroi\u0107 w kostk\u0119 i zamiast makaronu czy ry\u017cu doda\u0107 do zupy. Du\u017ce pole do popisu daje kuskus \u2013 drobna kasza z twardej pszenicy durum o delikatnym orzechowym smaku. Znakomicie pasuje do sa\u0142atek, deser\u00f3w i zup. Zalet\u0105 tej kaszy jest to, \u017ce nie wymaga gotowania. Wystarczy zala\u0107 j\u0105 wrz\u0105tkiem i po 5 minutach zamiesza\u0107.<\/p>\n

              Kasza chroni przed anemi\u0105<\/strong><\/h3>\n

              W kaszach jest sporo \u017celaza. Pierwiastek ten wchodzi w sk\u0142ad hemoglobiny, kt\u00f3ra odpowiada za dotlenienie ka\u017cdej kom\u00f3rki organizmu. Od tego, ile go mamy, zale\u017cy poziom czerwonych cia\u0142ek we krwi, prawid\u0142owa praca serca, gospodarka hormonalna, sprawno\u015b\u0107 mi\u0119\u015bni, odporno\u015b\u0107. Dodaje energii i poprawia zdolno\u015bci intelektualne. \u017belazo zawarte w kaszach jest gorzej przyswajalne ni\u017c pochodz\u0105ce z mi\u0119sa, ale za to kasze s\u0105 mniej kaloryczne i nie dostarczaj\u0105 nasyconych kwas\u00f3w t\u0142uszczowych. Wch\u0142anianie \u017celaza poprawia witamina C, dlatego potrawy z kasz\u0105 jedzmy z dodatkiem np. sur\u00f3wki z kiszonej kapusty, ze szpinakiem czy broku\u0142ami.<\/p>\n

              Kasza pomaga kontrolowa\u0107 ci\u015bnienie i prac\u0119 nerek<\/strong><\/h3>\n

              Razem z sodem i chlorem nale\u017cy do elektrolit\u00f3w, tzn. minera\u0142\u00f3w, kt\u00f3re rozpuszczaj\u0105 si\u0119 w wodzie i przenosz\u0105 \u0142adunki elektryczne. Pierwiastek ten pe\u0142ni w organizmie wiele funkcji, ale najwa\u017cniejsz\u0105 jest regulowanie gospodarki wodnej, kontrolowanie ci\u015bnienia krwi i pracy nerek. Dzi\u0119ki \u0142adunkowi elektrycznemu potas \u0142atwo wnika do kom\u00f3rek, dostarczaj\u0105c im substancji od\u017cywczych, a nast\u0119pnie wyprowadza z nich zb\u0119dne produkty przemiany materii. Pobudza wydzielanie insuliny, uczestniczy w spalaniu w\u0119glowodan\u00f3w i bia\u0142ek. Jest niezb\u0119dny do w\u0142a\u015bciwego funkcjonowania systemu nerwowego, pracy mi\u0119\u015bni i m\u00f3zgu. Podczas gotowania potas przenika do wody, dlatego kasz\u0119 powinno si\u0119 przyrz\u0105dza\u0107 w takiej ilo\u015bci wody, \u017ceby ca\u0142a zosta\u0142a wch\u0142oni\u0119ta (ilo\u015b\u0107 wody zale\u017cy od rodzaju kaszy i od tego, czy chcemy ugotowa\u0107 j\u0105 na sypko czy na g\u0119sto).<\/p>\n

              Kasza bywa lekarstwem<\/strong><\/h3>\n

              Delikatna drobniutka kasza manna jest lekko strawna, dlatego poleca si\u0119 j\u0105 w schorzeniach trzustki, p\u0119cherzyka \u017c\u00f3\u0142ciowego, niestrawno\u015bci, chorobach z gor\u0105czk\u0105, rekonwalescentom. Jaglana zawiera sporo witamin z grupy B i \u017celaza, a nie ma glutenu \u2013 dobra jest dla os\u00f3b cierpi\u0105cych na niedokrwisto\u015b\u0107 i alergik\u00f3w. R\u00f3wnie\u017c kasze kukurydziane nie wywo\u0142uj\u0105 alergii, dlatego zaleca si\u0119 podawa\u0107 je niemowl\u0119tom zamiast kasz pszennych. Ze wzgl\u0119du na to, \u017ce s\u0105 bardzo delikatne, kasze gryczane stosuje si\u0119 przy zaburzeniu czynno\u015bci jelit.<\/p>\n

              Lepsze grube<\/strong><\/h3>\n

              Wybierajmy kasze gruboziarniste (gryczana, per\u0142owa, jaglana, p\u0119czak), poniewa\u017c jest w nich wi\u0119cej cennych sk\u0142adnik\u00f3w od\u017cywczych: b\u0142onnika, witamin i minera\u0142\u00f3w.
              \nKasze drobne oraz mann\u0119 pozostawmy rekonwalescentom i osobom chorym, kt\u00f3re musz\u0105 by\u0107 na diecie lekko strawnej.<\/p>\n

               <\/p>\n

              B\u0142\u0119dy w \u017cywieniu ma\u0142ych dzieci<\/strong><\/h3>\n

              B\u0142\u0119dy w \u017cywieniu dzieci to najcz\u0119stsza przyczyna niedobor\u00f3w \u017celaza, selenu i cynku, kt\u00f3re powoduj\u0105, \u017ce maluchy s\u0105 os\u0142abione i cz\u0119\u015bciej choruj\u0105.<\/p>\n

              Nieprawid\u0142owo\u015bci w sposobie \u017cywienia na co dzie\u0144 nie zauwa\u017camy, bo przyzwyczaili\u015bmy si\u0119 do takiego post\u0119powania i nie uwa\u017camy je za z\u0142e. Tymczasem niewielkie nawet b\u0142\u0119dy w \u017cywieniu ma\u0142ych dzieci mog\u0105 by\u0107 przyczyn\u0105 alergii, anemii czy oty\u0142o\u015bci. Poni\u017cej najcz\u0119stsze b\u0142\u0119dy pope\u0142niane przez nas rodzic\u00f3w w \u017cywieniu dzieci:<\/p>\n

              B\u0142\u0119dy w \u017cywieniu ma\u0142ych dzieci – zbyt cz\u0119ste posi\u0142ki<\/strong><\/h3>\n

              Z bada\u0144 wynika, \u017ce p\u00f3\u0142roczne dzieci jedz\u0105 \u015brednio ok. 10 posi\u0142k\u00f3w dziennie, po sko\u0144czonym roku 7-8. Jest to zdecydowanie za du\u017co. Je\u015bli roz\u0142o\u017cymy te posi\u0142ki w ci\u0105gu doby, to oka\u017ce si\u0119, \u017ce dzieci jedz\u0105 niemal bez przerwy. Dzieci powinny je\u015b\u0107 5 posi\u0142k\u00f3w dziennie. Jest to wa\u017cna zasada. Dziecko, kt\u00f3re je pomi\u0119dzy posi\u0142kami chrupki, herbatniki, pije du\u017co sok\u00f3w, po prostu nie b\u0119dzie g\u0142odne w porze obiadowej. Trudno si\u0119 zreszt\u0105 temu dziwi\u0107. \u017beby zje\u015b\u0107 ze smakiem obiad trzeba mie\u0107 na niego apetyt, a o to trudno kiedy przed chwilk\u0105 zjad\u0142o si\u0119 np. banana.<\/p>\n

              B\u0142\u0119dy w \u017cywieniu ma\u0142ych dzieci – zbyt du\u017ce porcje<\/strong><\/h3>\n

              Rodzicom nieustannie wydaje si\u0119, \u017ce ich dzieci jedz\u0105 zbyt ma\u0142o. Tymczasem \u017co\u0142\u0105dek dziecka to tylko 1\/3 pojemno\u015bci \u017co\u0142\u0105dka doros\u0142ego cz\u0142owieka, o tyle samo mniejsze powinny by\u0107 porcje. Je\u015bli b\u0119dziemy zmusza\u0107 dzieci do zjadania du\u017cych porcji, spowodujemy \u201erozci\u0105gni\u0119cie \u017co\u0142\u0105dka\u201d, co w konsekwencji b\u0119dzie prowadzi\u0142o do oty\u0142o\u015bci, bo dziecko b\u0119dzie mog\u0142o zje\u015b\u0107 wi\u0119cej mimo, \u017ce jego organizm wcale tyle nie potrzebuje. Dlatego je\u015bli dziecko zje na \u015bniadanie p\u00f3\u0142 kromki chleba to wystarczy. Nie zmuszajmy go do zjedzenia ca\u0142ej, zastan\u00f3wmy si\u0119 ile kromek chleba same zjadamy. Wa\u017cne jest r\u00f3wnie\u017c, aby obiad dzieli\u0107 na dwa posi\u0142ki roz\u0142o\u017cone w czasie. Je\u015bli natomiast nie jest mo\u017cliwe, aby zupa by\u0142a wcze\u015bnie a drugie danie po ok. 2 godzinach – to nie oczekujmy, \u017ce dziecko zje talerz zupy i ca\u0142\u0105 porcj\u0119 drugiego dania, zje raczej wszystkiego po troszku.<\/p>\n

              B\u0142\u0119dy w \u017cywieniu ma\u0142ych dzieci – zbyt d\u0142ugie podawanie papek<\/strong><\/h3>\n

              Karmienie papkami jest \u0142atwiejsze, bo dziecko zjada je zazwyczaj bez problem\u00f3w. Niestety przed\u0142u\u017caj\u0105c moment wprowadzania grudek w posi\u0142kach wychowujemy sobie niejadka. Dieta dziecka staje si\u0119 w\u00f3wczas monotonna, malucha trudno przekona\u0107 do pr\u00f3bowania nowych da\u0144. Dziecko powinno uczy\u0107 si\u0119 gry\u017a\u0107 ju\u017c wtedy, gdy ma 8-9 miesi\u0119cy, nawet je\u015bli nie ma jeszcze z\u0105bk\u00f3w. Maluchowi mo\u017cna warzywa czy mi\u0119sko najpierw rozgniata\u0107 widelcem, potem sieka\u0107. Roczne dziecko powinno ju\u017c dostawa\u0107 ma\u0142e kawa\u0142ki.<\/p>\n

              B\u0142\u0119dy w \u017cywieniu ma\u0142ych dzieci – zbyt du\u017co s\u0142odkich sok\u00f3w<\/strong><\/h3>\n

              Soki s\u0105 zdrowe maj\u0105 du\u017co witamin, to prawda, ale zawieraj\u0105 te\u017c proste cukry. Im wi\u0119cej wypitego soku, tym wi\u0119ksza ilo\u015b\u0107 dostarczonych cukr\u00f3w. Je\u015bli dodatkowo nie zwracamy uwagi na to, co pij\u0105 nasze dzieci i kupujemy im zamiast sok\u00f3w 100% napoje dla dzieci, w\u00f3wczas ilo\u015b\u0107 spo\u017cytego cukru jest jeszcze wi\u0119ksza. Soki nie s\u0105 z\u0142e, nale\u017cy je podawa\u0107 zw\u0142aszcza, je\u015bli maluch nie lubi owoc\u00f3w, ale ich ilo\u015b\u0107 powinna by\u0107 dostosowana do wieku dziecka. Dziecko powy\u017cej roku powinno dosta\u0107 ok. 250 ml soku dziennie, przedszkolak 350ml. Je\u015bli maluch przepada za sokami, nale\u017cy mu je rozcie\u0144cza\u0107 z wod\u0105.<\/p>\n

              B\u0142\u0119dy w \u017cywieniu ma\u0142ych dzieci – zbyt wcze\u015bnie wprowadzone dania jak dla doros\u0142ych<\/strong><\/h3>\n

              Cz\u0119sto wydaje si\u0119 nam, \u017ce roczne dziecko mo\u017ce ju\u017c je\u015b\u0107 to co my. Nierzadki jest wi\u0119c widok dwulatka \u201ewcinaj\u0105cego\u201d na obiad schabowego z frytkami. Tymczasem posi\u0142ki dla dzieci powinny by\u0107 nadal \u0142atwostrawne, a wi\u0119c nie sma\u017cone w g\u0142\u0119bokim t\u0142uszczu, nie przyprawiane pikantnie. Oszcz\u0119dzajmy \u017co\u0142\u0105dki naszych dzieci i nie podawajmy im ci\u0119\u017ckostrawnych posi\u0142k\u00f3w, po kt\u00f3rych sami czasami niezbyt dobrze si\u0119 czujemy.<\/p>\n

              B\u0142\u0119dy w \u017cywieniu ma\u0142ych dzieci – nie dos\u0142adzaj!<\/strong><\/h3>\n

              Mamy maj\u0105 w zwyczaju pr\u00f3bowania da\u0144 dla swoich dzieci i je\u015bli owoce wydaj\u0105 si\u0119 zbyt kwa\u015bne to je dos\u0142adzaj\u0105. Nie jest to dobra praktyka, dziecko ma inn\u0105 tolerancj\u0119 smak\u00f3w, jemu na pewno kwa\u015bne owoce zasmakuj\u0105. Tymczasem dos\u0142adzaj\u0105c posi\u0142ki przyzwyczajamy dziecko do s\u0142odkiego smaku i w\u00f3wczas maluch na pewno nie polubi lekko kwa\u015bnych owoc\u00f3w czy warzyw. Dos\u0142adzanie potraw mo\u017ce doprowadzi\u0107 do nadwagi, oty\u0142o\u015bci oraz cukrzycy typu II, dlatego warto z takiej praktyki zawczasu zrezygnowa\u0107.<\/p>\n

              Uwaga – ma\u0142y \u0142akomczuch!<\/strong><\/h3>\n

              S\u0105 rodzice, kt\u00f3rzy nie wiedz\u0105, co to niejadek, ich dzieci mog\u0105 je\u015b\u0107 prawie bez przerwy, bo wszystko im smakuje. Rodzice niemowl\u0119cia ciesz\u0105 si\u0119 z jego dobrego apetytu, jednak je\u015bli masz w domu \u0142akomczucha, powinna\u015b szczeg\u00f3lnie dba\u0107 o jego diet\u0119, bo niepohamowany apetyt prowadzi do nadwagi. Dzisiaj ju\u017c wiemy, \u017ce pulchne niemowl\u0119 wcale nie jest oznak\u0105 zdrowia. Kom\u00f3rki t\u0142uszczowe, kt\u00f3re powsta\u0142y w dzieci\u0144stwie pozostaj\u0105 na ca\u0142e \u017cycie, takie dzieci maj\u0105 zwi\u0119kszone ryzyko oty\u0142o\u015bci w \u017cyciu doros\u0142ym, a wi\u0119c r\u00f3wnie\u017c wszystkich chor\u00f3b, kt\u00f3re s\u0105 jej konsekwencj\u0105 np. cukrzycy typu II, mia\u017cd\u017cycy, nadci\u015bnienia t\u0119tniczego, chor\u00f3b uk\u0142adu kr\u0105\u017cenia. Dlatego warto w\u0142a\u015bciwie karmi\u0107 dziecko od pierwszych dni jego \u017cycia. Co je\u015bli nasz maluch zbytnio przybiera na wadze?<\/p>\n

               <\/p>\n

              Jak unikn\u0105\u0107 b\u0142\u0119d\u00f3w w \u017cywieniu ma\u0142ych dzieci?<\/strong><\/h2>\n

              Ogranicz s\u0142odycze<\/p>\n

              Niestety to one s\u0105 g\u0142\u00f3wn\u0105 przyczyn\u0105 tycia. Niemowl\u0119ciu nie dawaj herbatnik\u00f3w, biszkopt\u00f3w r\u00f3wnie\u017c s\u0142odzonych serk\u00f3w dla dzieci. Pami\u0119taj, to ty decydujesz, kiedy tw\u00f3j maluch dostanie swoje pierwsze s\u0142odycze, czy na pewno w wieku kilku czy kilkunastu miesi\u0119cy musi ju\u017c je je\u015b\u0107? Starszym dzieciom podawaj zdrowsze wersje s\u0142odyczy. Ciasto pieczone w domu b\u0119dzie zdrowsze i mniej kaloryczne ni\u017c batony zakupione w sklepie, to samo z lodami.<\/p>\n

              Ogranicz soki<\/strong><\/h3>\n

              Soki to \u017ar\u00f3d\u0142o prostych cukr\u00f3w. By\u0107 mo\u017ce one s\u0105 przyczyn\u0105 nadmiernego przybierania na wadze. Rozcie\u0144czaj porcj\u0119 soku p\u00f3\u0142 na p\u00f3\u0142 z wod\u0105. Pod \u017cadnym pozorem nie podawaj s\u0142odzonych napoj\u00f3w.
              \nNie zmuszaj do zjedzenia wszystkiego, co jest na talerzu
              \nTo bardzo z\u0142y nawyk. Twoje dziecko przestanie si\u0119 kierowa\u0107 swoim uczuciem g\u0142odu a chc\u0105c ci\u0119 zadowoli\u0107 b\u0119dzie jad\u0142o wi\u0119cej ni\u017c potrzebuje organizm, to pierwszy krok do nadwagi.<\/p>\n

              Ogranicz ilo\u015b\u0107 owoc\u00f3w<\/strong><\/h3>\n

              Podobnie jak soki, s\u0105 \u017ar\u00f3d\u0142em prostych cukr\u00f3w. Je\u015bli Tw\u00f3j maluch potrafi zje\u015b\u0107 2-3 banany dziennie – to zbyt du\u017co, dziecko powinno zjada\u0107 od. 250-300 g owoc\u00f3w dziennie czyli 2 ma\u0142e jab\u0142ka, 1 pomara\u0144cza, 1 du\u017cy banan.<\/p>\n

              Unikaj sma\u017conych potraw<\/strong><\/h3>\n

              Frytki powinny by\u0107 podawane sporadycznie, kotlety r\u00f3wnie\u017c. Lepiej wybiera\u0107 duszenie, gotowanie na parze czy pieczenie w folii, to zdrowsze metody\u00a0 przyrz\u0105dzania posi\u0142k\u00f3w.<\/p>\n

              Ogranicz ilo\u015b\u0107 t\u0142uszczu<\/strong><\/h3>\n

              Je\u015bli Twoje dziecko ma wi\u0119cej ni\u017c 3 lata powinna\u015b ju\u017c podawa\u0107 mu produkty z ograniczon\u0105 zawarto\u015bci\u0105 t\u0142uszczu. Dotyczy to zw\u0142aszcza produkt\u00f3w mlecznych jak mleko (najlepiej 2%), \u015bmietana (najlepiej 12%) czy \u017c\u00f3\u0142te sery. Te ostatnie s\u0105 zazwyczaj przez dzieci uwielbiane w formie zapiekanej, co nie jest zdrowe. Ser \u017c\u00f3\u0142ty powinien si\u0119 pojawi\u0107 w menu nie cz\u0119\u015bciej ni\u017c kilka razy w tygodniu, a nie codziennie. Z jogurt\u00f3w wybieraj te, kt\u00f3rych warto\u015b\u0107 kaloryczna nie przekracza 70 kcal\/100 ml.<\/p>\n

              Podawaj produkty pe\u0142noziarniste<\/strong><\/h3>\n

              Od niemowl\u0119ctwa ucz dziecko jedzenia produkt\u00f3w z pe\u0142nego przemia\u0142u, makaron pe\u0142noziarnisty, chleb graham, to s\u0105 zdrowe produkty zawieraj\u0105ce cenny b\u0142onnik, kt\u00f3ry \u015bwietnie syci a jednocze\u015bnie nie sprzyja odk\u0142adaniu si\u0119 tkanki t\u0142uszczowej jak produkty z oczyszczonej m\u0105ki.<\/p>\n

              Ucz dzieci jedzenia warzyw<\/strong><\/h3>\n

              Warzywa s\u0105 najzdrowszymi przek\u0105skami, marchewka schrupana mi\u0119dzy posi\u0142kami nie zaszkodzi, przeciwnie dostarczy cennych witamin a nie t\u0142uszczy czy cukru, tak samo pomidor czy og\u00f3rek.
              \nJe\u015bli Twoje dziecko ma nadwag\u0119, nie czekaj, udaj si\u0119 z nim do dietetyka. Tylko fachowa pomoc pozwoli Ci zmieni\u0107 nawyki \u017cywieniowe i unikn\u0105\u0107 konsekwencji nadmiernej masy cia\u0142a.<\/p>\n

               <\/p>\n

              Jak nie wychowa\u0107 niejadka?<\/strong><\/h2>\n

              Jednym z g\u0142\u00f3wnych powod\u00f3w, kt\u00f3ry sp\u0119dza sen z powiek rodzicom jest apetyt ich dziecka. Wszyscy rodzice pragn\u0105, by dziecko zjada\u0142o wszystko z apetytem. Ka\u017cda\u00a0 zmiana wielko\u015bci zjadanych posi\u0142k\u00f3w jest intensywnie analizowana. Czasami powodem obni\u017conego apetytu jest choroba (przezi\u0119bienie czy infekcja bakteryjna), rzadko niech\u0119\u0107 dziecka do jedzenia jest spowodowana czynnikami organicznymi (np. wrodzon\u0105 wad\u0105 anatomiczn\u0105). Na pewno jednak, nale\u017cy najpierw wykluczy\u0107 przyczyn\u0119 medyczn\u0105. Rzecz\u0105 normaln\u0105 jest, \u017ce apetyt dziecka zmienia si\u0119 w trakcie jego rozwoju. Kulinarne\u00a0gusta zmieniaj\u0105 si\u0119 dynamicznie zw\u0142aszcza w\u00a0pierwszym okresie \u017cycia. Charakterystyczne jest r\u00f3wnie\u017c, zw\u0142aszcza dla dzieci w wieku przedszkolnym, grymaszenie przy stole – dzieci jednego dnia ch\u0119tnie jedz\u0105 dan\u0105 potraw\u0119, a\u00a0drugiego zdecydowanie jej odmawiaj\u0105. Takie sytuacje zna wiele mam. Jak post\u0119powa\u0107, aby nasze dziecko nie wyros\u0142o na niejadka, jak poradzi\u0107 sobie z\u00a0niejadkiem? Mo\u017cna pr\u00f3bowa\u0107 wprowadzi\u0107 nast\u0119puj\u0105ce regu\u0142y.<\/p>\n

                \n
              • Wprowad\u017a zasad\u0119 5 posi\u0142k\u00f3w dziennie i konsekwentnie si\u0119 jej trzymaj. Podawanie dziecku przegryzek pomi\u0119dzy posi\u0142kami zaburza jego apetyt, dziecku nale\u017cy pozwoli\u0107 zg\u0142odnie\u0107. Mamom zazwyczaj ci\u0119\u017cko t\u0119 zasad\u0119 wprowadzi\u0107, bo boj\u0105 si\u0119, aby dziecko nie by\u0142o g\u0142odne. Tymczasem, uczucie g\u0142odu jest odruchem fizjologicznym, dlatego je\u015bli dziecko poczuje g\u0142\u00f3d, b\u0119dzie si\u0119 domaga\u0107 jedzenia i w\u00f3wczas zje to, co mu podasz, bez grymaszenia.<\/li>\n
              • B\u0105d\u017a kreatywna, posi\u0142ki dla dzieci powinny by\u0107 kolorowe, dzieci w wyborze po\u017cywienia kieruj\u0105 si\u0119 zmys\u0142em wzroku – im bardziej kolorowe tym lepiej.<\/li>\n
              • Dzieci, zw\u0142aszcza ma\u0142e lubi\u0105 zanim wezm\u0105 potraw\u0119 do buzi \u201ezbada\u0107\u201d j\u0105 dotykiem, dlatego zw\u0142aszcza niemowl\u0119tom, kt\u00f3re s\u0105 niech\u0119tne do pr\u00f3bowania nowo\u015bci, pozwalaj je\u015b\u0107 r\u0105czkami.<\/li>\n
              • Urozmaicaj posi\u0142ki – zbyt monotonna dieta nie jest atrakcyjna dla nikogo.<\/li>\n
              • Nie stwarzaj wok\u00f3\u0142 jedzenia napi\u0119tej atmosfery, nie upominaj dziecka, je\u015bli wszystkiego nie zjad\u0142o, nie zwracaj uwagi, \u017ceby nie nabrudzi\u0142o itp. Takie zachowanie powoduje, \u017ce posi\u0142ek wywo\u0142uje negatywne emocje i \u017ale si\u0119 kojarzy.<\/li>\n
              • Pozw\u00f3lmy dziecku na w\u0142asne decyzje, niech samo wybierze, co chce zje\u015b\u0107, dawanie do wyboru produkt\u00f3w (max. dw\u00f3ch) daje poczucie niezale\u017cno\u015bci.<\/li>\n
              • Nie nak\u0142adaj na talerz zbyt du\u017cych porcji, a je\u015bli dziecko nie zjad\u0142o wszystkiego – nie zmuszajmy do doko\u0144czenia posi\u0142ku.<\/li>\n
              • Nie nagradzaj dziecka s\u0142odyczami za zjedzenie posi\u0142ku, mo\u017cesz za to wymy\u015bli\u0107 inn\u0105 nagrod\u0119 np. wsp\u00f3ln\u0105 zabaw\u0119, czy wyj\u015bcie na spacer, co\u015b co Twoje dziecko lubi robi\u0107.<\/li>\n
              • Je\u015bli dziecko kategorycznie odmawia zjedzenia obiadu, nie zmuszaj go, poczekaj godzin\u0119 lub dwie i zn\u00f3w zaproponuj danie. Pod \u017cadnym pozorem nie podawaj w mi\u0119dzyczasie dodatkowych produkt\u00f3w. Cz\u0119stym b\u0142\u0119dem pope\u0142nianym przez rodzic\u00f3w jest my\u015blenie typu \u201edziecko nie zjad\u0142o obiadu, to niech chocia\u017c zje banana lub wypije jogurt, bo przecie\u017c b\u0119dzie g\u0142odne\u201d. Takie post\u0119powanie powoduje, \u017ce dziecko nie b\u0119dzie mia\u0142o szansy naprawd\u0119 zg\u0142odnie\u0107 i zje\u015b\u0107 obiad.<\/li>\n
              • Zaanga\u017cuj dziecko w przygotowywanie posi\u0142k\u00f3w, du\u017c\u0105 przyjemno\u015b\u0107 sprawi mu np. gotowanie zupy czy mieszanie sa\u0142atki.<\/li>\n
              • Daj dobry przyk\u0142ad, tata wyci\u0105gaj\u0105cy marchewk\u0119 z roso\u0142u czy mama kt\u00f3ra nie je sur\u00f3wki mino, \u017ce ta stoi na stole, to sygna\u0142 dla dziecka, \u017ce r\u00f3wnie\u017c nie musi je\u015b\u0107 warzyw.<\/li>\n
              • Jedz posi\u0142ki wsp\u00f3lnie z dzieckiem, wtedy naj\u0142atwiej uczy\u0107 si\u0119 poprzez obserwacj\u0119 zachowa\u0144. Dziecko, widz\u0105c rodzic\u00f3w jedz\u0105cych ze smakiem, samo nabiera apetytu.<\/li>\n<\/ul>\n

                Niejadka mo\u017cna sobie wychowa\u0107 z\u0142ymi nawykami \u017cywieniowymi. Je\u015bli b\u0119dziesz konsekwentna i spr\u00f3bujesz wprowadzi\u0107 powy\u017csze zasady jest du\u017ca szansa, \u017ce twoje dziecko ch\u0119tniej b\u0119dzie zjada\u0142o swoje posi\u0142ki. Czasami odmowa jedzenia wymaga leczenia farmakologicznego, kt\u00f3re ustala lekarz. Natomiast nie warto serwowa\u0107 dziecku suplement\u00f3w diety na popraw\u0119 apetytu, je\u015bli wi\u0119kszo\u015b\u0107 z powy\u017cszych zasad jest nieprzestrzegana.<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"

                Piramida \u017cywienia dzieci Piramida \u017cywienia jest doskona\u0142ym wyznacznikiem priorytet\u00f3w diety dziecka, ale te\u017c naszego. Najwa\u017cniejszym celem zdrowego \u017cywienia jest dostarczanie organizmowi wszystkich sk\u0142adnik\u00f3w od\u017cywczych w odpowiednich ilo\u015bciach i proporcjach. Ilo\u015b\u0107 […]<\/p>\n","protected":false},"author":7,"featured_media":0,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[9],"tags":[],"class_list":["post-996","post","type-post","status-publish","format-standard","hentry","category-stolowka-z-certyfikatem","clearfix"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/przedszkole77.edu.wroclaw.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/996","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/przedszkole77.edu.wroclaw.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/przedszkole77.edu.wroclaw.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/przedszkole77.edu.wroclaw.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/users\/7"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/przedszkole77.edu.wroclaw.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=996"}],"version-history":[{"count":3,"href":"https:\/\/przedszkole77.edu.wroclaw.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/996\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":999,"href":"https:\/\/przedszkole77.edu.wroclaw.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/996\/revisions\/999"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/przedszkole77.edu.wroclaw.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=996"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/przedszkole77.edu.wroclaw.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=996"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/przedszkole77.edu.wroclaw.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=996"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}