Zaburzenia emocjonalne dzieci w wieku przedszkolnym staj\u0105 si\u0119 coraz<\/p>\n
powszechniejszym zjawiskiem. Wzrasta liczba dzieci niepokoj\u0105cych nas r\u00f3\u017cnymi nieprawid\u0142owymi formami zachowa\u0144, u kt\u00f3rych pod\u0142o\u017ca le\u017c\u0105 zak\u0142\u00f3cenia rozwoju emocjonalnego. Jedn\u0105 z takich nieprawid\u0142owych form zachowania jest nadpobudliwo\u015b\u0107.<\/p>\n
Zachowanie dzieci nadpobudliwych emocjonalnie nastr\u0119cza wiele trudno\u015bci zar\u00f3wno nauczycielom w przedszkolu, jak i rodzicom w domu. Dzieci te \u0142atwo wybuchaj\u0105 z\u0142o\u015bci\u0105, krzykiem czy p\u0142aczem w sytuacjach, kt\u00f3re u innych nie wywo\u0142uj\u0105 tak gwa\u0142townych reakcji, na przyk\u0142ad: zakaz ze strony doros\u0142ych, przerwanie wykonywanej czynno\u015bci, trudno\u015bci przy wykonywaniu rysunku czy uk\u0142adaniu z klock\u00f3w. Je\u017celi co\u015b si\u0119 \u201enie udaje\u201d, dziecko nadpobudliwe cz\u0119sto przerywa wykonywan\u0105 czynno\u015b\u0107, z\u0142o\u015bci si\u0119, niekiedy niszczy wytwory swojej pracy. Nie potrafi spokojnie i cierpliwie pokonywa\u0107 trudno\u015bci, jakie powstaj\u0105. Reakcje emocjonalne tych dzieci s\u0105 gwa\u0142towne, nieproporcjonalnie silne do dzia\u0142aj\u0105cego bod\u017aca. Wed\u0142ug H. Nartowskiej przyczyn\u0105 jest przewaga proces\u00f3w pobudzania nad hamowaniem wynikaj\u0105ca z okre\u015blonego typu uk\u0142adu nerwowego. Dzieci nadpobudliwe charakteryzuj\u0105 si\u0119 na og\u00f3\u0142 s\u0142abym, nadpobudliwym, labilnym uk\u0142adem nerwowym; szybko si\u0119 m\u0119cz\u0105 wykonywan\u0105 prac\u0105, pobudzenie aczkolwiek silne trwa kr\u00f3tko ust\u0119puj\u0105c miejsca trwaj\u0105cemu tak\u017ce kr\u00f3tko hamowaniu ochronnemu. W efekcie s\u0105 to dzieci \u0142atwo nu\u017c\u0105ce si\u0119, m\u0119czliwe, niewytrwa\u0142e w dzia\u0142aniu.<\/p>\n
W rozwoju dzieci nadpobudliwych istotne znaczenie ma system wychowawczy; szczeg\u00f3lnie niekorzystne jest wychowanie niekonsekwentne i tego nale\u017cy przestrzega\u0107 zar\u00f3wno w \u015brodowisku rodzinnym dziecka, jak i w plac\u00f3wce przedszkolnej, do kt\u00f3rej dziecko ucz\u0119szcza. Nadmierna pob\u0142a\u017cliwo\u015b\u0107, pozostawienie dziecku ca\u0142kowitej swobody przeplataj\u0105ce si\u0119 z rygoryzmem, ostrymi karami ze strony doros\u0142ych za b\u0142ahe nawet przewinienie dziecka mo\u017ce wywo\u0142a\u0107 u niego nieoczekiwane reakcje, gwa\u0142towne, niezgodne z przyj\u0119tymi normami spo\u0142ecznymi. Konsekwencje tych r\u00f3\u017cni\u0105cych si\u0119 postaw rodzic\u00f3w s\u0105 bardzo powa\u017cne:<\/p>\n
– z jednej strony dziecko uczy si\u0119 \u201elawirowa\u0107\u201d pomi\u0119dzy pob\u0142a\u017cliwym rodzicem, a surowym, uczy si\u0119 k\u0142ama\u0107, unika\u0107 wykonywania s\u0142usznych nakaz\u00f3w.<\/p>\n
– z drugiej strony dziecko \u017cyje w stanie napi\u0119cia emocjonalnego i l\u0119ku, co dodatkowo prowadzi do powstania zaburze\u0144 nerwicowych.<\/p>\n
Podobnie b\u0119dzie w przedszkolu \u2013 krytyka nauczycieli spowoduje silne reakcje emocjonalne dziecka \u2013 z\u0142o\u015b\u0107, niegrzeczne odpowiedzi, niszczenie swoich wytwor\u00f3w. Opinie o dziecku nadpobudliwym ze strony nauczycieli nie s\u0105 optymistyczne, cz\u0119sto s\u0105 skargi, \u017ce s\u0105 to dzieci bardzo uci\u0105\u017cliwe, trudne do prowadzenia, wymagaj\u0105ce ogromnej dozy opanowania. Dodatkowo nadaktywno\u015b\u0107 takiego dziecka stwarza w grupie przedszkolnej atmosfer\u0119 niepokoju, wywo\u0142uje zniecierpliwienie doros\u0142ych i niew\u0142a\u015bciwe pr\u00f3by ograniczania aktywno\u015bci poprzez ostro wyra\u017cone zakazy i nagany. Tego typu relacje dziecka nadpobudliwego z doros\u0142ymi s\u0105 niew\u0142a\u015bciwe i powoduj\u0105 – zniecierpliwienie, krzyk i gro\u017aba kary ze strony doros\u0142ych, a w odpowiedzi – up\u00f3r i niegrzeczno\u015b\u0107 ze strony dziecka.<\/p>\n
W kontaktach z r\u00f3wie\u015bnikami relacje te tak\u017ce s\u0105 najcz\u0119\u015bciej nieprawid\u0142owe \u2013 cz\u0119ste nieporozumienia, k\u0142\u00f3tnie, a tak\u017ce powa\u017cniejsze konflikty. Dodatkowo swoim zachowaniem, kt\u00f3remu towarzyszy wzmo\u017cona aktywno\u015b\u0107 ruchowa, jak: szale\u0144cze biegi i wyczyny wzbudzaj\u0105ce obawy otoczenia, nara\u017caj\u0105 niejednokrotnie siebie i innych na niebezpiecze\u0144stwo. I pomimo, \u017ce wiek przedszkolny charakteryzuje si\u0119 du\u017c\u0105 pobudliwo\u015bci\u0105, ekspresj\u0105 uczu\u0107 i ich labilno\u015bci\u0105, to jednak zachowanie dzieci nadpobudliwych wyra\u017anie odbiega od przeci\u0119tnego wzorca zachowa\u0144 w\u0142a\u015bciwych dla tego wieku.<\/p>\n
Jak pom\u00f3c takiemu dziecku? Ot\u00f3\u017c podstawow\u0105 spraw\u0105 jest zrozumienie, i\u017c zbyt gwa\u0142towne, nieopanowane reakcje dziecka nadpobudliwego nie wynikaj\u0105 z jego z\u0142ej woli czy z\u0142o\u015bliwo\u015bci, ale s\u0105 efektem okre\u015blonych w\u0142a\u015bciwo\u015bci typologicznych uk\u0142adu nerwowego. Na tzw. \u201eniegrzeczne\u201d zachowanie dziecka doro\u015bli nie powinni odpowiada\u0107 ostro, niecierpliwie, to bowiem wzmaga, a nie os\u0142abia si\u0142\u0119 reakcji dziecka. Lepiej jest odroczy\u0107 spraw\u0119 sporn\u0105, poczeka\u0107, a\u017c napi\u0119cie opadnie<\/p>\n
i w\u00f3wczas do niej powr\u00f3ci\u0107. Reakcje doros\u0142ych powinny cechowa\u0107 si\u0119 wi\u0119c spokojem i cierpliwo\u015bci\u0105. Schemat dnia powinien by\u0107 zaplanowany i zorganizowany tak, aby nie dostarcza\u0142 dziecku zbyt du\u017co chaotycznych bod\u017ac\u00f3w. Powinno si\u0119 przestrzega\u0107 stale tych samych godzin zabaw, posi\u0142k\u00f3w, odpoczynku \u2013 z tego wzgl\u0119du pobyt dziecka w przedszkolu stwarza dla niego korzystne warunki. Przy organizowaniu zabaw nie nale\u017cy ich przed\u0142u\u017ca\u0107 ze wzgl\u0119du na brak mo\u017cliwo\u015bci d\u0142u\u017cszego skupiania si\u0119 dziecka na jednej czynno\u015bci. Dobrze jest zatem przeplata\u0107 zabawy ruchowe \u2013 spokojnymi (rysowanie, lepienie, budowanie z klock\u00f3w, gry stolikowe). Je\u015bli podczas tych zabaw pojawi si\u0119 jaka\u015b trudno\u015b\u0107, doros\u0142y powinien pom\u00f3c dziecku j\u0105 przezwyci\u0119\u017cy\u0107. Wskazane jest systematyczne stosowanie \u0107wicze\u0144 z zakresu Kinezjologii Edukacyjnej przy zastosowaniu muzyki relaksacyjnej umo\u017cliwiaj\u0105cych wyciszenie si\u0119 dziecka. Wyra\u017anie niekorzystne dla dziecka nadpobudliwego jest przebywanie w zbyt du\u017cej grupie dzieci, poniewa\u017c nadmiar wra\u017ce\u0144 szybko wywo\u0142uje zm\u0119czenie dziecka, a co za tym idzie, wzrost niepokoju i pobudliwo\u015bci. Warto wi\u0119c zadba\u0107, by dziecko nie przebywa\u0142o za d\u0142ugo w grupie r\u00f3wie\u015bniczej, zorganizowa\u0107 jego wcze\u015bniejszy powr\u00f3t do domu, gdzie mo\u017cna zapewni\u0107 lepsze warunki odpoczynku.<\/p>\n
Tak wi\u0119c, dobrze zorganizowany dzie\u0144, a przede wszystkim spok\u00f3j i cierpliwo\u015b\u0107 opiekun\u00f3w, tonowanie konflikt\u00f3w, konsekwencja w post\u0119powaniu z dzieckiem stanowi\u0105 nieodzowne warunki pozwalaj\u0105ce z jednej strony na wyr\u00f3wnanie istniej\u0105cej nadpobudliwo\u015bci, a z drugiej na niedopuszczenie do dalszego rozwoju zaburze\u0144.<\/p>\n
Bogus\u0142awa Haduch<\/p>\n
<\/p>\n
Bibliografia<\/em><\/p>\n H. Nartowska, Dzieci nadpobudliwe psychoruchowo, PZWL, Warszawa 1972.<\/em><\/p>\n H. Nartowska, Wychowanie dziecka nadpobudliwego, Nasza Ksi\u0119garnia, Warszawa 1972.<\/em><\/p>\n A.Koz\u0142owska, Zaburzenia emocjonalne u dzieci w wieku przedszkolnym, WSiP, Warszawa 1984.<\/em><\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":" Zaburzenia emocjonalne dzieci w wieku przedszkolnym staj\u0105 si\u0119 coraz powszechniejszym zjawiskiem. Wzrasta liczba dzieci niepokoj\u0105cych nas r\u00f3\u017cnymi nieprawid\u0142owymi formami zachowa\u0144, u kt\u00f3rych pod\u0142o\u017ca le\u017c\u0105 zak\u0142\u00f3cenia rozwoju emocjonalnego. Jedn\u0105 z takich […]<\/p>\n","protected":false},"author":7,"featured_media":0,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[8],"tags":[],"class_list":["post-981","post","type-post","status-publish","format-standard","hentry","category-artykuly","clearfix"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/przedszkole77.edu.wroclaw.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/981","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/przedszkole77.edu.wroclaw.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/przedszkole77.edu.wroclaw.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/przedszkole77.edu.wroclaw.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/users\/7"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/przedszkole77.edu.wroclaw.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=981"}],"version-history":[{"count":1,"href":"https:\/\/przedszkole77.edu.wroclaw.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/981\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":982,"href":"https:\/\/przedszkole77.edu.wroclaw.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/981\/revisions\/982"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/przedszkole77.edu.wroclaw.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=981"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/przedszkole77.edu.wroclaw.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=981"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/przedszkole77.edu.wroclaw.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=981"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}